Strona główna

Ta ścieżka dydak­ty­czna o ewolucji repre­zen­tuje ważne etapy w histo­rii życia na Ziemi trwa­jącej od 4100 milionów lat. Od pierws­zych śladów życia po dzień dzisie­jszy ścieżka ma długość 1000 m.
Z każdym metrem, z każdym dużym krokiem pokonuje się dobre 4 miliony lat, każdy mili­metr to około 4000 lat, czyli czas, który minął od zbudo­wa­nia pira­mid w Egip­cie do dziś.
Poczuj na każdym kroku, ile czasu potrzeba było na rozwój życia na Ziemi, zanim — stosun­kowo bardzo niedawno – pows­tali ludzie, istoty które mogły budo­wać pira­m­idy i latać na Księżyc.

Obraz własny gbs
Fund­acja Gior­dano Bruno repre­zen­tuje stano­wisko „huma­nizmu ewolu­cy­j­n­ego” z etyczną podstawą „zasady równ­ego uwzględ­nia­nia inte­resów równej rangi”. Dlatego dyskry­mi­n­u­jące ideo­lo­gie są nie do pogodze­nia z naszym świa­to­po­g­lą­dem. Jesteśmy prze­konani, że wszystko we wsze­chś­wie­cie jest w porządku i że wszyst­kie jego stany, procesy i właści­wości mają natu­ralne poch­odze­nie — w tym też ewolucja.

Infor­macje o stac­jach są również dost­ępne w prost­szym, przy­jaznym dla dzieci języku na stro­nie evokids.de.
W Evokids jest też wiele innych inte­re­su­ją­cych infor­macji i mate­riałów dydak­ty­cz­nych. Zajr­zyj i sprawdź to! 


Nawet małe dzieci w przedszkolu uczą się, że życie na ziemi rozwinęło się w ciągu sześciu dni, a ludzie są „jego ukoro­no­wa­niem”. Histo­ria jest ładna, łatwa do zrozu­mi­e­nia nawet dla małych dzieci, ale pomimo tego jest błędna.
W jaki sposób fakty­cz­nie i zrozu­miale się to wydar­zyło, było badane i odkry­wane przez naukę przez dobre 200 lat, a od tego czasu nieustan­nie doda­wano nowe frag­menty wiedzy, które uzupeł­niają naszą wiedzę o rozwoju życia na Ziemi.
W żadnym wypadku nie jest tak, że wiemy wszystko lub prawie wszystko o ewolucji żywych istot zamieszku­ją­cych naszą planetę. Ale to, co na pewno wiemy, opiera się na proce­sach i prawach, które nie wyma­gają żadnych nadprzy­rod­zonych sił ani wpły­wów, i utwier­dza nas w głębokim prze­kona­niu, że na tej ziemi wszystko prze­biega popraw­nie. My, regio­nalna grupa Gior­dano-Bruno-Stif­tung (gbs-Ren-Neckar) jesteśmy grupą świeckich huma­nis­tów z regi­onu wiel­ko­mie­js­kiego, która posta­wiła sobie za zada­nie ułat­wie­nie zrozu­mi­e­nia rozwoju życia na ziemi ludziom, którzy nie są ekspert­ami na tym polu w sposób zrozu­mi­ały i łatwo przyswajalny.
Nasze poglądy na temat rozwoju życia po raz pierwszy oparli na podsta­wach nauko­wych około 160 lat temu Charles Darwin i Alfred Russel Wallace, których główne założe­nia są nadal aktu­alne i zawarte w teorii ewolucji. Oczy­wiście teoria ta, która zajmuje się rozwo­jem różnych form życia na Ziemi, ale nie wyła­nia­niem się samego życia z mate­rii nieoży­wio­nej, podle­gała z czasem różnym mody­fi­ka­c­jom i zmia­nom w szcze­gółach. W zasad­zie jednak pozostała niez­mi­e­n­iona. W dwóch krót­kich zdaniach można podsumować teorię ewolucji następująco:

  1. Dzied­ziczne zmiany w orga­niz­mach zachodzą przy­pad­kowo poprzez zmiany w ich skład­zie gene­ty­cz­nym, np. podczas podziału komórki.
  2. Zmiany te podle­gają proce­sowi selek­cji, który daje orga­niz­mom najl­epiej przy­sto­so­wanym do ich środo­wiska prze­wagę w zakre­sie przetrwa­nia i rozmnażania.

Wyjaś­niamy to bard­ziej szcze­gółowo w naszym tekście wpro­wad­za­ją­cym na temat ewolucji.

Teoria ewolucji nie jest hipotezą!

Aby uniknąć pows­zech­nego niepo­ro­zu­mi­e­nia: w poto­cz­nym języku teoria jest rozumiana jako nieu­do­wod­nione twier­dze­nie lub wyobraże­nie o tym, jak proces lub mecha­nizm mógłby działać bez wyka­za­nia, że tak jest.
Tak nie jest w przy­padku teorii nauko­wych. Wręcz prze­ciw­nie: aby twier­dze­nie naukowca stało się w pierws­zej kole­j­ności hipo­tezą, musi być dost­ępny model wyjaś­nia­jący, który może wyjaś­nić dalsze procesy, stany lub zmiany nieza­leż­nie od pier­wot­nego procesu. Dopiero przy powtarz­al­nym prze­widy­wa­niu niez­nanych wcześ­niej procesów i ich potwier­dze­niu hipo­teza staje się teorią. Taki system naukowo uzasad­nionych stwier­d­zeń jest używany do opisy­wa­nia frag­men­tów rzec­zy­wis­tości i leżą­cych u jej podstaw praw, do prog­no­zowa­nia przy­szłości lub do wyjaś­nia­nia, jak dany stan końcowy rozwinął się ze znanych etapów wstępnych.

Dobrze znanym przy­kła­dem teorii naukowej jest Ogólna teoria względ­ności Alberta Einsteina (OTW. Podob­nie jak w przy­padku teorii ewolucji (TE), OTW nie może być ogól­nie udowod­niona, ale obie musiałyby zostać obalone (sfal­sy­fi­kowane) poje­dy­n­c­zym odkryciem, którego nie można wyjaś­nić tymi teoriami. Próby ich obale­nia są słusznie ciągle podej­mo­wane, lecz to się jeszcze nie udało, co świad­czy o jakości tych teorii.

Ta droga ewolucji

Przed­sta­wiony tu projekt jest próbą prze­nie­si­e­nia niewyo­brażal­nie długiego okresu 4 600 000 000 lat istni­enia Ziemi, o ile wiemy, na odle­głość dobrego kilo­me­tra. W tej skali jeden metr to okres 4,1 miliona lat, a 1 mili­metr odpowiada 4100 lat, czyli mniej więcej tyle, ile minęło od zbudo­wa­nia egips­kich piramid.

Znac­zące zmiany lub wydarze­nia w ewolucji (lub znale­ziska skami­e­niałości lub inne dowody tych zmian) są wska­zane i opisane na tabli­cach wzdłuż tej ścieżki.

Poszc­ze­gólne punkty ścieżki nie repre­zen­tują bezpoś­red­niego rozwoju od początku życia do nas, ludzi. Raczej wybier­ają znale­ziska skami­e­niałości doku­men­tu­jące ważne wydarze­nia i rozwój dużego i inten­syw­nie rozgałę­zio­nego drzewa ewolu­cy­j­n­ego, które silnie uksz­tał­to­wało nasz świat w obec­nej postaci i bez którego my, ludzie, nie istnie­li­by­śmy na Ziemi.

Chociaż zdecy­do­wa­nie nie wszyst­kie znac­zące stop­nie rozwoju można by wyróż­nić włas­nym kamie­niem milo­wym, jasne jest, że tempo rozwoju ewolu­cy­j­n­ego wzrosło wykład­niczo i zmiany zachod­ziły w coraz króts­zych odstę­pach czasu.
Często nastę­powały drama­ty­czne cięcia w rozwoju życia, przy czym nie dało się dostrz­egać jakich­kol­wiek niena­tu­ral­nych wpły­wów. Tych cięć, które nazy­wamy maso­wymi wymier­a­niami, była z pewnością niez­li­c­zona ilość. Sześć najważ­nie­js­zych z nich jest spec­ja­l­nie zaznac­z­onych na tabli­cach. O ile nam dotych­czas wiadomo, więks­zość z nich była spowo­do­wana ekstre­mal­nymi waha­niami tempe­ra­tury w krót­kich okre­sach czasu, a przy­c­zyny tych wahań tempe­ra­tury były bardzo różne. Przy­kła­dami są wzrost lub spadek stęże­nia CO2, wystę­powa­nie tlenu w atmos­ferze, ale także erup­cje wulkanów, uderze­nia meteo­ry­tów czy przes­un­ięcia konty­nen­tów. W ostat­nim z tych wiel­kich zagład około 65 milionów lat temu wyginęły dino­z­aury i wiele innych grup zwier­ząt i roślin.
Nie wiemy, czy obec­nie znów jesteśmy na początku maso­wego wymier­a­nia. Wska­zuje jednak na to niewąt­pli­wie dający się zmier­zyć szybki wzrost śred­niej tempe­ra­tury ziems­kiej atmosfery.

Komentowanie jest wyłączone.