{"id":254,"date":"2018-07-08T14:13:39","date_gmt":"2018-07-08T12:13:39","guid":{"rendered":"http:\/\/baustelle.evolutionsweg.de\/?p=254"},"modified":"2022-10-09T20:01:37","modified_gmt":"2022-10-09T18:01:37","slug":"wie-funktioniert-eigentlich-evolution","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wie-funktioniert-eigentlich-evolution\/","title":{"rendered":"Jak funkcjonuje w\u0142a\u015bciwie ewolucja?"},"content":{"rendered":"

Ewolu\u00adcja opisuje zmian\u0119 gatun\u00adk\u00f3w w czasie<\/strong>. A\u017c do po\u0142owy XIX<\/span> wieku pano\u00adwa\u0142o prze\u00adko\u00adna\u00adnie, \u017ce wszyst\u00adkie rodzaje istot \u017cyj\u0105\u00adcych na Ziemi \u201ezawsze\u201d istnia\u0142y na ziemi i opr\u00f3cz drob\u00adnych zmien\u00adno\u00ad\u015bci s\u0105 niezmienne. W 1859 roku Karol Darwin opubli\u00adko\u00adwa\u0142 swoje epokowe dzie\u0142o \u201eO powsta\u00adwa\u00adniu gatun\u00adk\u00f3w\u201d, w kt\u00f3rym przed\u00adsta\u00adwi\u0142 swoj\u0105 teori\u0119 pocho\u00addze\u00adnia gatun\u00adk\u00f3w, kt\u00f3ra po drob\u00adnych popraw\u00adkach nadal obowi\u0105zuje.<\/p>\n

\nMuta\u00adcje prowa\u00addz\u0105 do zmian cech<\/span><\/summary>\n

Mate\u00adria\u0142 gene\u00adtyczny wszyst\u00adkich \u017cywych istot podlega ci\u0105g\u0142ym niewiel\u00adkim zmia\u00adnom. Je\u015bli mno\u017cy si\u0119 on, np. przed podzia\u00ad\u0142em kom\u00f3\u00adrek, to nie zawsze jest odtwa\u00adrzany w ca\u0142ko\u00adwi\u00adcie iden\u00adtyczny spos\u00f3b, ale czasami poja\u00adwiaj\u0105 si\u0119 odchy\u00adle\u00adnia (b\u0142\u0119dy syntezy), kt\u00f3rych w zasa\u00addzie nie da si\u0119 unik\u00adn\u0105\u0107. S\u0105 one znane jako mutacje.<\/p>\n

Te odchy\u00adle\u00adnia zwykle nie maj\u0105 znacze\u00adnia, gdy s\u0105 prze\u00adka\u00adzy\u00adwane potom\u00adstwu. Ale czasami powo\u00adduj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ma\u0142e lub wi\u0119k\u00adsze zmiany, np. w prze\u00admia\u00adnie mate\u00adrii, wygl\u0105\u00addzie lub zachowaniu.<\/p>\n<\/details>\n

\nCechy charak\u00adte\u00adry\u00adstyczne podle\u00adgaj\u0105 selekcji<\/span><\/summary>\n

Zmiany te mog\u0105 da\u0107 \u017cyj\u0105\u00adcym orga\u00adni\u00adzmom korzy\u00ad\u015bci, ale mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c neutralne lub nawet przy\u00adnie\u015b\u0107 nieko\u00adrzystne skutki. W dw\u00f3ch ostat\u00adnich przy\u00adpad\u00adkach szansa na to, \u017ce si\u0119 rozprze\u00adstrze\u00adni\u0105, tj. zostan\u0105 prze\u00adka\u00adzane du\u017cej licz\u00adbie potom\u00adstwa, jest niewielka.<\/p>\n

W szcze\u00adg\u00f3l\u00adno\u00ad\u015bci, je\u015bli zmia\u00adnie b\u0119d\u0105 towa\u00adrzy\u00adszy\u0107 wady, dotkni\u0119te ni\u0105 jednostki b\u0119d\u0105 mniej zdolne do prze\u00adciw\u00adsta\u00adwia\u00adnia si\u0119 konku\u00adren\u00adtom w ich \u015brodo\u00adwi\u00adsku ekolo\u00adgicz\u00adnym i zgin\u0105 lub przy\u00adnaj\u00admniej b\u0119d\u0105 mia\u0142y mniej\u00adszy sukces repro\u00adduk\u00adcyjny. Je\u015bli nega\u00adtywne skutki s\u0105 bardzo powa\u017cne, prowa\u00addzi to do wygi\u00adni\u0119\u00adcia nosi\u00adcieli tej muta\u00adcji. A\u017c do wpro\u00adwa\u00addze\u00adnia wsp\u00f3\u0142\u00adcze\u00adsnej medy\u00adcyny doty\u00adczy\u0142o to r\u00f3wnie\u017c nieko\u00adrzyst\u00adnych muta\u00adcji u ludzi.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli zmiany wywo\u00ad\u0142ane przez muta\u00adcj\u0119 s\u0105 \u201eneutralne\u201d, zostan\u0105 prze\u00adka\u00adzane w normalny spos\u00f3b podczas rozmna\u00ad\u017ca\u00adnia si\u0119 osob\u00adnika. A je\u015bli nawet przy\u00adnios\u0105 korzy\u00ad\u015bci<\/strong>, dotkni\u0119ta \u017cywa istota ma wi\u0119k\u00adsze szanse na repro\u00adduk\u00adcj\u0119 i sp\u0142o\u00addze\u00adnie wi\u0119k\u00adszej ilo\u015bci potom\u00adstwa. Ozna\u00adcza to, \u017ce muta\u00adcja jest r\u00f3wnie\u017c prze\u00adka\u00adzy\u00adwana wi\u0119k\u00adszej ilo\u015bci potom\u00adstwa<\/strong>. Oczy\u00adwi\u00ad\u015bcie muta\u00adcje, kt\u00f3re maj\u0105 pozy\u00adtywne skutki, s\u0105 znacz\u00adnie rzad\u00adsze ni\u017c te, kt\u00f3re maj\u0105 nega\u00adtywne skutki.<\/span><\/p>\n

Zmiany nie s\u0105 zatem w \u017cadnym wypadku celowe, ale do\u015b\u0107 przy\u00adpad\u00adkowe<\/strong> i ca\u0142ko\u00adwi\u00adcie nieukie\u00adrun\u00adko\u00adwane<\/strong>. S\u0105 one jednak stabi\u00adli\u00adzo\u00adwane w inwen\u00adta\u00adrzu gene\u00adtycz\u00adnym popu\u00adla\u00adcji, je\u015bli przy\u00adno\u00adsz\u0105 korzy\u00ad\u015bci lub przy\u00adnaj\u00admniej nie przy\u00adno\u00adsz\u0105 szkody w danych warun\u00adkach \u015brodo\u00adwi\u00adsko\u00adwych. Nazywa si\u0119 to selek\u00adcj\u0105<\/strong>.<\/p>\n

\n

Przyk\u0142ad 1: ewolucja nied\u017awiedzi polarnych<\/h4>\n

O ile wiemy dzisiaj, muta\u00adcja w kom\u00f3rce jajo\u00adwej samicy nied\u017a\u00adwie\u00addzia brunat\u00adnego (\u017cyj\u0105\u00adcej w Irlan\u00addii, kt\u00f3ra by\u0142a w\u00f3wczas pokryta \u015bnie\u00adgiem i lodem) oko\u0142o 400 000 do 900 000 lat temu da\u0142a potom\u00adstwo o bia\u0142ym futrze. A ono prze\u00adka\u00adza\u0142o muta\u00adcj\u0119 niekt\u00f3\u00adrym swoim potom\u00adkom, te z kolei niekt\u00f3\u00adrym swoim i tak dalej. Bia\u0142e nied\u017a\u00adwie\u00addzie mia\u0142y wyra\u017an\u0105 prze\u00adwag\u0119 nad nied\u017a\u00adwie\u00addziami brunat\u00adnymi, je\u015bli chodzi o \u0142apa\u00adnie zdoby\u00adczy, ponie\u00adwa\u017c by\u0142y lepiej zaka\u00admu\u00adflo\u00adwane i mog\u0142y lepiej si\u0119 podkra\u00adda\u0107. W rezul\u00adta\u00adcie by\u0142y lepiej od\u017cy\u00adwione i og\u00f3l\u00adnie zdrow\u00adsze, dzi\u0119ki czemu mog\u0142y cz\u0119\u015bciej osi\u0105\u00adga\u0107 wiek rozrod\u00adczy i mie\u0107 wi\u0119cej potom\u00adstwa ni\u017c nied\u017a\u00adwie\u00addzie brunatne. Presja selek\u00adcyjna wyni\u00adka\u00adj\u0105ca z warun\u00adk\u00f3w \u015brodo\u00adwi\u00adsko\u00adwych nied\u017a\u00adwie\u00addzi sprzy\u00adja\u0142a rozprze\u00adstrze\u00adnia\u00adniu si\u0119 muta\u00adcji, kt\u00f3ra spowo\u00addo\u00adwa\u0142a kolor bia\u0142ej sier\u00ad\u015bci. Wkr\u00f3tce w p\u00f3\u0142noc\u00adnych regio\u00adnach \u017cy\u0142y tylko bia\u0142e nied\u017a\u00adwie\u00addzie. (Uwaga: bia\u0142y kolor futra nie jest wyni\u00adkiem albi\u00adni\u00adzmu, co mo\u017cna \u0142atwo rozpo\u00adzna\u0107 po prawie czar\u00adnym kolo\u00adrze sk\u00f3ry nied\u017a\u00adwie\u00addzi polarnych.)<\/p>\n<\/div>\n

\n

Przyk\u0142ad 2: rozw\u00f3j oka<\/h4>\n

Pierw\u00adsze \u017cywe istoty i orga\u00adni\u00adzmy jedno\u00adko\u00adm\u00f3r\u00adkowe (\u017cyj\u0105ce w wodach ocean\u00f3w) nie mia\u0142y jesz\u00adcze zdol\u00adno\u00ad\u015bci rozr\u00f3\u017c\u00adnia\u00adnia mi\u0119dzy \u015bwia\u00adt\u0142em a ciem\u00adno\u00ad\u015bci\u0105. W pewnym momen\u00adcie w b\u0142onie kom\u00f3r\u00adko\u00adwej rozwi\u00adn\u0119\u0142y si\u0119 bia\u0142ka, kt\u00f3re zmie\u00adniaj\u0105 si\u0119 pod wp\u0142y\u00adwem \u015bwia\u00adt\u0142a (tak zwane foto\u00adpig\u00admenty<\/strong> lub opsyny). Z ich pomoc\u0105 jedno\u00adko\u00adm\u00f3r\u00adkowe kom\u00f3rki mog\u0142y dostrzec jasno\u015b\u0107 i, je\u015bli promie\u00adnio\u00adwa\u00adnie s\u0142oneczne by\u0142o silne, wyco\u00adfa\u0107 si\u0119 do g\u0142\u0119b\u00adszych warstw wody lub zacie\u00adnio\u00adnych regio\u00adn\u00f3w. W ten spos\u00f3b chro\u00adni\u0142y one sw\u00f3j mate\u00adria\u0142 gene\u00adtyczny przed szko\u00addli\u00adwym promie\u00adnio\u00adwa\u00adniem UV<\/span>, co dawa\u0142o im prze\u00adwag\u0119 selekcyjn\u0105.
\nW dalszym prze\u00adbiegu ewolu\u00adcji \u015bwia\u00adt\u0142o\u00adczu\u0142e bia\u0142ka zebra\u0142y si\u0119 w jednym miej\u00adscu na b\u0142onie kom\u00f3r\u00adko\u00adwej. Tak\u0105 konstruk\u00adcj\u0119 z plamk\u0105 oczn\u0105<\/strong> mo\u017cna nadal obser\u00adwo\u00adwa\u0107 u jedno\u00adko\u00adm\u00f3r\u00adko\u00adwych klej\u00adno\u00adtek (Euglena). W prze\u00adci\u00adwie\u0144\u00adstwie do przy\u00adpad\u00adko\u00adwego ruchu, kt\u00f3ry prowa\u00addzi\u0142 wspo\u00admniane powy\u00ad\u017cej orga\u00adni\u00adzmy jedno\u00adko\u00adm\u00f3r\u00adkowe w ciem\u00adniej\u00adsze miej\u00adsca, koncen\u00adtra\u00adcja foto\u00adpig\u00admen\u00adt\u00f3w na jednym biegu\u00adnie kom\u00f3rki umo\u017c\u00adli\u00adwia bardziej ukie\u00adrun\u00adko\u00adwany ruch od \u015bwia\u00adt\u0142a lub w kierunku \u015bwia\u00adt\u0142a, tj. do obsza\u00adr\u00f3w, w kt\u00f3rych jest du\u017co plank\u00adtonu i glon\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105\u00adcych jako pokarm dla eugleny.<\/p>\n

<\/p>\n

Euglena (klej\u00adnotka).<\/strong> Plamka oczna znaj\u00adduje si\u0119 na przed\u00adnim biegu\u00adnie kom\u00f3r\u00adko\u00adwym obok aparatu wici. Gdy zwie\u00adrz\u0105tko si\u0119 poru\u00adsza, obraca si\u0119 w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi pod\u0142u\u017c\u00adnej. Plamka oczna okre\u00adsowo zacie\u00adnia recep\u00adtor \u015bwia\u00adt\u0142a obok worka wicio\u00adwego. W ten spos\u00f3b zwie\u00adrz\u0105tko mo\u017ce okre\u00ad\u015bli\u0107 kieru\u00adnek pada\u00adnia \u015bwiat\u0142a.
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/5\/5e\/Euglena_gracilis.svg<\/a>; Wed\u0142ug u\u017cyt\u00adkow\u00adnika: SuckXez w Wiki\u00adpe\u00addii; Obraz zosta\u0142 ponow\u00adnie prze\u00ads\u0142any p\u00f3\u017aniej (jako SVG<\/span>, 31 pa\u017adzier\u00adnika 2008, 22:32 czasu \u015brod\u00adko\u00adwo\u00adeu\u00adro\u00adpej\u00adskiego) [domena publiczna], za po\u015bred\u00adnic\u00adtwem Wiki\u00adme\u00addia Commons.> \/p><\/p>\n

Wiele orga\u00adni\u00adzm\u00f3w wielo\u00adko\u00adm\u00f3r\u00adko\u00adwych, w tym meduzy, rozgwiazdy i niekt\u00f3re rodzaje roba\u00adk\u00f3w, ma p\u0142askie oczy<\/strong> jako szereg p\u0142asko u\u0142o\u017co\u00adnych kom\u00f3\u00adrek \u015bwia\u00adt\u0142o\u00adczu\u00ad\u0142ych, kt\u00f3re s\u0105 z jednej strony chro\u00adnione przed \u015bwia\u00adt\u0142em przez kom\u00f3rki pigmentowe.
\nZag\u0142\u0119\u00adbie\u00adnie na powierzchni kom\u00f3rki w obsza\u00adrze foto\u00adpig\u00admen\u00adt\u00f3w, tzw. oko kieli\u00adchowe<\/strong>, pozwo\u00adli\u0142o jesz\u00adcze lepiej dostrzec kieru\u00adnek, z kt\u00f3rego \u015bwia\u00adt\u0142o wpada w oko poprzez cie\u0144 rzucany przez jego kraw\u0119d\u017a. Je\u015bli cie\u0144 nagle uderzy\u0142 w o\u015bwie\u00adtlony w\u0142a\u015bnie obszar kubka z pigmen\u00adtem, wywo\u00ad\u0142uje to ucieczk\u0119 od przy\u00adczyny powo\u00addu\u00adj\u0105\u00adcej cie\u0144, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 rabu\u00adsiem. Taka konstruk\u00adcja jest do dzi\u015b obecna u wielu orga\u00adni\u00adzm\u00f3w wodnych, np. u stru\u00addli i limpet\u00f3w.
\nW trak\u00adcie dalszego rozwoju kube\u00adczek pigmen\u00adtowy pog\u0142\u0119\u00adbia\u0142 si\u0119 coraz bardziej, w wyniku czego powsta\u0142o oko jak kamera otwor\u00adkowa<\/strong>. Jego \u015bwia\u00adt\u0142o\u00adczu\u00ad\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a bardzo s\u0142aba, ale by\u0142o ono w stanie dostrzec ostro r\u00f3\u017cnice w jasno\u015bci.
\nPoja\u00adwie\u00adnie si\u0119 gala\u00adre\u00adto\u00adwa\u00adtej soczewki<\/strong> wewn\u0105trz oka, kt\u00f3ra powo\u00addo\u00adwa\u0142a za\u0142a\u00adma\u00adnie si\u0119 \u015bwia\u00adt\u0142a przy wpada\u00adniu do ga\u0142ki ocznej, umo\u017c\u00adli\u00adwi\u0142o wyra\u017ane widze\u00adnie nawet przy nieco wi\u0119k\u00adszym otwo\u00adrze z zalet\u0105 og\u00f3l\u00adnie znacz\u00adnie ja\u015bniej\u00adszego obrazu. Oczy wed\u0142ug tego planu budowy s\u0105 dzi\u015b bardzo rozpo\u00adwszech\u00adnione, mi\u0119dzy innymi cieszymy si\u0119 nimi my, ludzie.<\/p>\n

Na ka\u017cdym etapie rozwoju \u201eoko\u201d przy\u00adno\u00adsi\u0142o posia\u00adda\u00adczowi korzy\u00ad\u015bci, kt\u00f3re prowa\u00addzi\u0142y do wi\u0119k\u00adszego sukcesu repro\u00adduk\u00adcyj\u00adnego, a tym samym do stabi\u00adli\u00adza\u00adcji odpo\u00adwied\u00adniego status quo w popu\u00adla\u00adcji. To z kolei stwo\u00adrzy\u0142o podstaw\u0119 dla nowych, bardziej post\u0119\u00adpo\u00adwych rozwi\u0105za\u0144.<\/span><\/p>\n

Jednak rozw\u00f3j oczu nie by\u0142 proce\u00adsem linio\u00adwym, tak wi\u0119c r\u00f3\u017cne grupy zwie\u00adrz\u0105t rozwi\u00adn\u0119\u0142y r\u00f3\u017cne oczy, kt\u00f3re w zasa\u00addzie funk\u00adcjo\u00adnuj\u0105 w podobny spos\u00f3b, ale nie s\u0105 zbudo\u00adwane dok\u0142ad\u00adnie w ten sam spos\u00f3b lub nie powstaj\u0105 z tej samej tkanki embrio\u00adnal\u00adnej. Oko g\u0142owo\u00adnoga (o\u015bmior\u00adnica, polipy) jest wyra\u017a\u00adnie lepsze od oka ssaka, chocia\u017c jest star\u00adsze pod wzgl\u0119\u00addem ewolu\u00adcyj\u00adnym. W takich przy\u00adpad\u00adkach m\u00f3wi si\u0119 o \u201ezbie\u017c\u00adnej ewolu\u00adcji\u201d<\/strong>.<\/p>\n

<\/p>\n

R\u00f3\u017cne ewolu\u00adcyjne etapy rozwoju oczu.<\/strong>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/de.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Datei:Stages_in_the_evolution_of_the_eye_(de).png&<\/span>filetimestamp=20080518115135#filelinks<\/a><\/p>\n<\/div>\n

Zmiany w mate\u00adriale gene\u00adtycz\u00adnym zacho\u00addz\u0105 stale i wsz\u0119\u00addzie, a wyni\u00adka\u00adj\u0105ce z nich nowe cechy podle\u00adgaj\u0105 selek\u00adcji. W szcze\u00adg\u00f3l\u00adno\u00ad\u015bci zmiany warun\u00adk\u00f3w \u015brodo\u00adwi\u00adsko\u00adwych zwi\u0119k\u00adszaj\u0105 presj\u0119 selek\u00adcyjn\u0105 na orga\u00adni\u00adzmy. Przy\u00adk\u0142a\u00addami s\u0105 zmiany klima\u00adtyczne (w wyniku epok lodow\u00adco\u00adwych, erup\u00adcji wulka\u00adn\u00f3w, uderze\u0144 metro\u00adrytu), ale tak\u017ce zmiany innych \u017cywych istot, kt\u00f3re wyst\u0119\u00adpuj\u0105 w tym samym \u015brodo\u00adwi\u00adsku i konku\u00adruj\u0105 o te same zasoby lub do kt\u00f3rych po\u017cy\u00adwie\u00adnia nale\u017cy rozpa\u00adtry\u00adwany organizm.<\/p>\n<\/details>\n

\nPowsta\u00adwa\u00adnie nowych gatunk\u00f3w<\/span><\/summary>\n

Pocz\u0105t\u00adkowo jednak takie zmiany nie skut\u00adkuj\u0105 nowymi gatun\u00adkami, a jedy\u00adnie odmia\u00adnami. Nowy gatu\u00adnek poja\u00adwia si\u0119 tylko wtedy, gdy osob\u00adniki r\u00f3\u017cnych odmian nie mog\u0105 ju\u017c rozmna\u00ad\u017ca\u0107 si\u0119 ze sob\u0105 (niezgod\u00adno\u015b\u0107). Mo\u017ce to opie\u00adra\u0107 si\u0119 na bardzo r\u00f3\u017cnych mecha\u00adni\u00adzmach, kt\u00f3re w zasa\u00addzie prowa\u00addz\u0105 do jednej z nast\u0119\u00adpu\u00adj\u0105\u00adcych dw\u00f3ch sytuacji:<\/p>\n

    \n
  1. Kom\u00f3rka jajowa jednej odmiany nie mo\u017ce zosta\u0107 zap\u0142od\u00adniona przez plem\u00adnik innej odmiany, tak wi\u0119c nie powstaje zygota.<\/li>\n
  2. Zap\u0142od\u00adnie\u00adnie jest mo\u017cliwe, ale z zygoty powstaje niezdolny do \u017cycia orga\u00adnizm, albo orga\u00adnizm \u017cyje, ale z kolei nie jest zdolny do rozmna\u017cania.<\/li>\n<\/ol>\n

    Pierw\u00adszy przy\u00adpa\u00addek wyst\u0119\u00adpuje na przy\u00adk\u0142ad wtedy, kiedy czas kwit\u00adnie\u00adnia uleg\u0142 tak znacz\u00adnemu prze\u00adsu\u00adni\u0119\u00adciu w przy\u00adpadku dw\u00f3ch odmian gatun\u00adk\u00f3w ro\u015blin, \u017ce kwiaty \u017ce\u0144skie jednej odmiany wi\u0119dn\u0105, zanim dojrzeje py\u0142ek tej drugiej. Przy\u00adk\u0142a\u00addami z kr\u00f3le\u00adstwa zwie\u00adrz\u0105t s\u0105 zmiany w zacho\u00adwa\u00adniach godo\u00adwych lub narz\u0105\u00addach rozrod\u00adczych, kt\u00f3re prowa\u00addz\u0105 do tego, \u017ce zwie\u00adrz\u0119ta nie chc\u0105 ju\u017c lub nie s\u0105 w stanie koja\u00adrzy\u0107 si\u0119 ze sob\u0105.<\/span><\/p>\n

    Dobrze znanym przy\u00adk\u0142a\u00addem drugiego przy\u00adpadku jest mu\u0142 (powstaje w wyniku skrzy\u00ad\u017co\u00adwa\u00adnia ogiera os\u0142a z klacz\u0105 konia lub ogiera konia z klacz\u0105 os\u0142a), kt\u00f3ry (prze\u00adwa\u017c\u00adnie) nie mo\u017ce wyda\u0107 potom\u00adstwa. Jednak w wi\u0119k\u00adszo\u00ad\u015bci przy\u00adpad\u00adk\u00f3w orga\u00adni\u00adzmy, kt\u00f3re wy\u0142o\u00adni\u0142y si\u0119 z niezgod\u00adnych kom\u00f3\u00adrek jajo\u00adwych i plem\u00adni\u00adk\u00f3w, gin\u0105 bardzo wcze\u00ad\u015bnie, na przy\u00adk\u0142ad w wyniku zabu\u00adrze\u0144 rozmiesz\u00adcze\u00adnia chro\u00admo\u00adso\u00adm\u00f3w podczas pierw\u00adszych podzia\u00ad\u0142\u00f3w kom\u00f3rkowych.<\/span><\/p>\n

    Dop\u00f3ki zacho\u00addz\u0105 inte\u00adrak\u00adcje p\u0142ciowe mi\u0119dzy poten\u00adcjal\u00adnymi nowymi gatun\u00adkami, nowy gatu\u00adnek powsta\u00adnie tylko w wyj\u0105t\u00adko\u00adwych przy\u00adpad\u00adkach. Izola\u00adcja geogra\u00adficzna sprzyja temu proce\u00adsowi. Dzieje si\u0119 tak na przy\u00adk\u0142ad, gdy mosty l\u0105dowe mi\u0119dzy wyspami lub nawet cz\u0119\u015bciami \u015bwiata s\u0105 zale\u00adwane (dla stwo\u00adrze\u0144 l\u0105do\u00adwych) lub, gdy p\u0142yt\u00adkie odcinki morza zamu\u00adlaj\u0105 si\u0119 (dla ryb i innych orga\u00adni\u00adzm\u00f3w morskich).
    \nSzcze\u00adg\u00f3l\u00adnie w wyniku wiel\u00adkich maso\u00adwych zag\u0142ad w histo\u00adrii Ziemi nast\u0105\u00adpi\u0142o masowe formo\u00adwa\u00adnie si\u0119 nowych gatun\u00adk\u00f3w, gdy\u017c by\u0142y one lepiej przy\u00adsto\u00adso\u00adwane do zmie\u00adnio\u00adnych warun\u00adk\u00f3w, kt\u00f3re dopro\u00adwa\u00addzi\u0142y do wygi\u00adni\u0119\u00adcia i by\u0142y w stanie zaj\u0105\u0107 siedli\u00adska i nisze ekolo\u00adgiczne, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 wolne.<\/p>\n

    <\/p>\n

    Rozw\u00f3j r\u00f3\u017cno\u00adrod\u00adno\u00ad\u015bci biolo\u00adgicz\u00adnej w ci\u0105gu ostat\u00adnich 600 milio\u00adn\u00f3w lat na podsta\u00adwie bada\u0144 kopal\u00adnych orga\u00adni\u00adzm\u00f3w morskich.<\/strong> Po ka\u017cdym maso\u00adwym wymie\u00adra\u00adniu liczba gatun\u00adk\u00f3w ros\u0142a stosun\u00adkowo szybko.
    \n\u0179r\u00f3d\u0142o:     http:\/\/www.oekosystem-erde.de\/html\/massenaussterben.html<\/a>. Ilustra\u00adcja zosta\u0142a zmie\u00adniona wg. angiel\u00adskiej Wiki\u00adpe\u00addii (http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Biodiversity, prze\u00adgl\u0105\u00addana 2 marca 2007) i jest oparta na danych z Rohde, R.A. &<\/span> Muller, R.A. (2005): \u201eCykle w r\u00f3\u017cno\u00adrod\u00adno\u00ad\u015bci wyko\u00adpa\u00adlisk\u201d. Natur\u0119 434: 209\u2013210. Licen\u00adcja: GFDL<\/span><\/strong><\/a>.<\/p>\n

    Nawia\u00adsem m\u00f3wi\u0105c, takie procesy formo\u00adwa\u00adnia si\u0119 gatun\u00adk\u00f3w zacho\u00addz\u0105 bardzo wolno. Przyj\u00admuje si\u0119, \u017ce mi\u0119dzy poja\u00adwie\u00adniem si\u0119 odmiany a faktycz\u00adnym wyod\u00adr\u0119b\u00adnie\u00adniem si\u0119 nowego gatunku mija kilka dzie\u00adsi\u0119\u00adcio\u00adleci, a nawet miliony lat, w zale\u017c\u00adno\u00ad\u015bci od tego, jak szybko nast\u0119\u00adpuj\u0105 po sobie poko\u00adle\u00adnia i jak zacho\u00addz\u0105 inte\u00adrak\u00adcje w orga\u00adni\u00adzmie i ze \u015brodowiskiem.<\/p>\n<\/details>\n

    \nPodsu\u00admo\u00adwu\u00adjemy<\/span><\/summary>\n

    Ewolu\u00adcja nie jest proce\u00adsem ukie\u00adrun\u00adko\u00adwa\u00adnym, a r\u00f3\u017cnice wyni\u00adkaj\u0105 z przy\u00adpad\u00adko\u00adwych zmian w geno\u00admie osob\u00adni\u00adk\u00f3w. Korzyst\u00adnym zmia\u00adnom sprzy\u00adjaj\u0105 warunki \u015brodo\u00adwi\u00adskowe (selek\u00adcja). Zmiany te rozprze\u00adstrze\u00adniaj\u0105 si\u0119, gdy prze\u00adka\u00adzy\u00adwa\u00adnie s\u0105 obfi\u00adtemu potom\u00adstwu. Je\u015bli zmiany prowa\u00addz\u0105 do tego, \u017ce osob\u00adniki jednej odmiany s\u0105 w stanie rozmna\u00ad\u017ca\u0107 si\u0119 tylko ze sob\u0105, ale ju\u017c nie z innymi odmia\u00adnami, poja\u00adwia si\u0119 nowy gatu\u00adnek. [MM<\/span>]<\/p>\n<\/details>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ewolu\u00adcja opisuje zmian\u0119 gatun\u00adk\u00f3w w czasie. A\u017c do po\u0142owy XIX<\/span> wieku pano\u00adwa\u0142o prze\u00adko\u00adna\u00adnie, \u017ce wszyst\u00adkie rodzaje istot \u017cyj\u0105\u00adcych na Ziemi \u201ezawsze\u201d istnia\u0142y na ziemi i opr\u00f3cz drob\u00adnych zmien\u00adno\u00ad\u015bci s\u0105 niezmienne. W 1859 roku Karol Darwin opubli\u00adko\u00adwa\u0142 swoje epokowe dzie\u0142o \u201eO powsta\u00adwa\u00adniu gatun\u00adk\u00f3w\u201d, w kt\u00f3rym przed\u00adsta\u00adwi\u0142 swoj\u0105 teori\u0119 pocho\u00addze\u00adnia gatun\u00adk\u00f3w, kt\u00f3ra po drob\u00adnych popraw\u00adkach nadal obowi\u0105\u00adzuje. Muta\u00adcje prowa\u00addz\u0105 do zmian cech Mate\u00adria\u0142 gene\u00adtyczny wszyst\u00adkich \u017cywych istot podlega ci\u0105g\u0142ym niewiel\u00adkim zmia\u00adnom. Je\u015bli mno\u017cy\u2026<\/p>\n

    \u2026mehr dazu<\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"no","wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-254","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-exkurse"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"pl","enabled_languages":["de","fr","gb","pl"],"languages":{"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"gb":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"modified_by":"Marianne Mauch","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}