{"id":1241,"date":"2019-01-12T16:31:11","date_gmt":"2019-01-12T15:31:11","guid":{"rendered":"http:\/\/evolutionsweg.de\/?p=1241"},"modified":"2022-11-26T22:07:00","modified_gmt":"2022-11-26T21:07:00","slug":"molekulare-uhr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/molekulare-uhr\/","title":{"rendered":"Zegar molekularny"},"content":{"rendered":"<p>Zegar mole\u00adku\u00adlarny to metoda wyko\u00adrzy\u00adstu\u00adj\u0105ca liczb\u0119 muta\u00adcji w geno\u00admie dw\u00f3ch blisko spokrew\u00adnio\u00adnych gatun\u00adk\u00f3w, aby okre\u00ad\u015bli\u0107 czas, w kt\u00f3rym te dwa gatunki oddzie\u00adli\u0142y si\u0119 od siebie w drze\u00adwie genealogicznym.<\/p>\n<p>Podsta\u00adwo\u00adwym warun\u00adkiem tej koncep\u00adcji jest za\u0142o\u00ad\u017ce\u00adnie, \u017ce \u017cycie na ziemi jest mono\u00adfi\u00adle\u00adtyczne, tj. \u017ce ca\u0142e \u017cycie na ziemi pocho\u00addzi od tej samej pier\u00adwot\u00adnej \u017cywej istoty. Ozna\u00adcza to, \u017ce dla dowol\u00adnych dw\u00f3ch \u017cywych istot zawsze istnieje wsp\u00f3lny przo\u00addek, z kt\u00f3rego te \u017cywe istoty si\u0119 rozwin\u0119\u0142y.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1216 alignnone\" src=\"http:\/\/evolutionsweg.de\/wp-content\/uploads\/51_treeoflife-300x274.jpg\" alt width=\"300\" height=\"274\" srcset=\"https:\/\/evolutionsweg.de\/wp-content\/uploads\/51_treeoflife-300x274.jpg 300w, https:\/\/evolutionsweg.de\/wp-content\/uploads\/51_treeoflife-768x700.jpg 768w, https:\/\/evolutionsweg.de\/wp-content\/uploads\/51_treeoflife-1024x934.jpg 1024w, https:\/\/evolutionsweg.de\/wp-content\/uploads\/51_treeoflife-150x137.jpg 150w, https:\/\/evolutionsweg.de\/wp-content\/uploads\/51_treeoflife.jpg 1420w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\"><\/p>\n<p class=\"Bildunterschrift\"><strong>Drzewo gene\u00adalo\u00adgiczne \u017cycia:<\/strong> pocz\u0105w\u00adszy od wsp\u00f3l\u00adnego przodka dla wszyst\u00adkich \u017cywych istot, wszyst\u00adkie \u017cyj\u0105ce istoty rozwi\u00adn\u0119\u0142y si\u0119 dzie\u00adl\u0105c si\u0119 na dwie ga\u0142\u0119\u00adzie, kt\u00f3re z kolei podzie\u00adli\u0142y si\u0119 na dalsze dwie ga\u0142\u0119\u00adzie i tak dalej. (\u0179r\u00f3d\u0142o: opentreeoflife.org).<\/p>\n<p>To za\u0142o\u00ad\u017ce\u00adnie jest poparte faktem, \u017ce wszyst\u00adkie \u017cywe istoty u\u017cywaj\u0105 tych samych cegie\u00ad\u0142ek do \u017cycia. Nale\u017cy do nich <strong>pi\u0119\u0107 nukle\u00adoty\u00add\u00f3w<\/strong>: adenina, cyto\u00adzyna, guanina, uracyl i tymina, kt\u00f3re tworz\u0105 jednostki infor\u00adma\u00adcyjne kwas\u00f3w nukle\u00adino\u00adwych wszyst\u00adkich \u017cywych orga\u00adni\u00adzm\u00f3w. Sk\u0142a\u00addaj\u0105 si\u0119 one r\u00f3wnie\u017c z oko\u0142o <strong>20 takich samych L\u2011aminokwas\u00f3w<\/strong> jako elementy budul\u00adcowe bia\u0142ek i z <strong>kodu gene\u00adtycz\u00adnego<\/strong>, kt\u00f3ry jest iden\u00adtyczny dla wszyst\u00adkich \u017cywych istot i kt\u00f3ry przy\u00adpi\u00adsuje okre\u00ad\u015blony amino\u00adkwas do sekwen\u00adcji trzech nukleotyd\u00f3w.<\/p>\n<p>Wiedza, kiedy gatunki oddzie\u00adli\u0142y si\u0119 od siebie, jest wa\u017cna z kilku powo\u00add\u00f3w. Z jednej strony, moment w czasie dostar\u00adcza wska\u00adz\u00f3\u00adwek, czy gatunki, kt\u00f3re s\u0105 obec\u00adnie uwa\u017cane za bezpo\u00ad\u015bred\u00adnio spokrew\u00adnione, rzeczy\u00adwi\u00ad\u015bcie s\u0105. Po drugie, podzia\u0142y mog\u0105 by\u0107 powi\u0105\u00adzane ze zdarze\u00adniami \u015brodo\u00adwi\u00adsko\u00adwymi, kt\u00f3re mog\u0142y je wywo\u00ad\u0142a\u0107 lub wspomaga\u0107.<\/p>\n<details>\n<summary><span class=\"\u00dc2\">Muta\u00adcje i wsp\u00f3\u0142\u00adczyn\u00adnik mutacji<\/span><\/summary>\n<p>Pe\u0142na infor\u00adma\u00adcja ka\u017cdej kom\u00f3rki o jej budo\u00adwie i mo\u017cli\u00adwo\u00ad\u015bciach funk\u00adcjo\u00adnal\u00adnych prze\u00adcho\u00adwy\u00adwana jest w jej mate\u00adriale gene\u00adtycz\u00adnym, tzw. geno\u00admie, w postaci kwasu rybo\u00adnu\u00adkle\u00adino\u00adwego (<span class=\"caps\">RNA<\/span>, czyli kwasu rybo\u00adnu\u00adkle\u00adino\u00adwego) lub dezok\u00adsy\u00adry\u00adbo\u00adnu\u00adkle\u00adino\u00adwego (<span class=\"caps\">DNA<\/span>). W tych kwasach nukle\u00adino\u00adwych wy\u017cej wymie\u00adnione nukle\u00adotydy s\u0105 zorga\u00adni\u00adzo\u00adwane w spos\u00f3b podobny do \u0142a\u0144cu\u00adcha, a ich kolej\u00adno\u015b\u0107 w tym \u0142a\u0144cu\u00adchu koduje infor\u00adma\u00adcj\u0119. Kiedy kom\u00f3rki si\u0119 rozmna\u00ad\u017caj\u0105, musi by\u0107 utwo\u00adrzona iden\u00adtyczna kopia kom\u00f3rki, zanim kom\u00f3rka b\u0119dzie mog\u0142a si\u0119 podzie\u00adli\u0107. Chocia\u017c proces kopio\u00adwa\u00adnia odbywa si\u0119 z du\u017c\u0105 dok\u0142ad\u00adno\u00ad\u015bci\u0105, w zasa\u00addzie jest niemo\u017c\u00adliwe, aby zawsze prze\u00adbie\u00adga\u0142 bez \u017cadnych b\u0142\u0119d\u00f3w. Te b\u0142\u0119dy kopio\u00adwa\u00adnia nazy\u00adwane s\u0105 muta\u00adcjami. Je\u015bli infor\u00adma\u00adcja gene\u00adtyczna zosta\u00adnie prze\u00adkszta\u0142\u00adcona w syntez\u0119 bia\u0142ek, muta\u00adcja prowa\u00addzi do zmiany produ\u00adko\u00adwa\u00adnych cz\u0105ste\u00adczek bia\u0142ka, co z kolei powo\u00adduje zmiany we w\u0142a\u015bci\u00adwo\u00ad\u015bciach kom\u00f3rki. To z kolei stanowi podsta\u00adwowy wym\u00f3g <a href=\"http:\/\/evolutionsweg.de\/wie-funktioniert-eigentlich-evolution\/\">ewolu\u00adcji<\/a>.<\/p>\n<p><!--<em>((Abbildung folgt))\u00a0<\/em>\n\n\n<p class=\"Bildunterschrift\"><strong>Mutation<\/strong> durch Einbau eines falschen Nucleotids bei der Verdoppelung des Erbmaterials im Vorfeld der Zellteilung.<\/p>\n\n\nGrundlage der Molekularen Uhr ist nun die Annahme, dass pro angenommener Zeiteinheit immer etwa gleich viele Mutationen im Genom eines Organismus auftreten, die <strong>Mutationsrate<\/strong> also halbwegs <strong>konstant<\/strong> ist.--><\/p>\n<p><span class=\"vertieft\">Jednak ma znacze\u00adnie, gdzie w geno\u00admie wyst\u0119\u00adpuj\u0105 muta\u00adcje. Infor\u00adma\u00adcje w geno\u00admie dziel\u0105 si\u0119 na geny struk\u00adtu\u00adralne i geny regu\u00adla\u00adto\u00adrowe. Geny struk\u00adtu\u00adralne to geny kodu\u00adj\u0105ce bia\u0142ka, takie jak enzymy lub substan\u00adcje maga\u00adzy\u00adnu\u00adj\u0105ce. Zmiany spowo\u00addo\u00adwane muta\u00adcjami w tych genach s\u0105 znane jako ewolu\u00adcja mole\u00adku\u00adlarna. Geny regu\u00adla\u00adto\u00adrowe okre\u00ad\u015blaj\u0105, w jaki spos\u00f3b i w jakim kontek\u00ad\u015bcie odczy\u00adty\u00adwane s\u0105 geny struk\u00adtu\u00adralne, czyli jak wytwa\u00adrzane s\u0105 bia\u0142ka. Zmiany wyni\u00adka\u00adj\u0105ce z muta\u00adcji w tych genach nazy\u00adwane s\u0105 ewolu\u00adcj\u0105 morfo\u00adlo\u00adgiczn\u0105. Nie ma zwi\u0105zku mi\u0119dzy szyb\u00adko\u00ad\u015bci\u0105 ewolu\u00adcji mole\u00adku\u00adlar\u00adnej a szyb\u00adko\u00ad\u015bci\u0105 ewolu\u00adcji morfo\u00adlo\u00adgicz\u00adnej. Podczas gdy muta\u00adcja w genach struk\u00adtu\u00adral\u00adnych wyst\u0119\u00adpuje ze stosun\u00adkowo sta\u0142ymi wska\u017a\u00adni\u00adkami muta\u00adcji, muta\u00adcja w sekwen\u00adcjach regu\u00adla\u00adto\u00adro\u00adwych gen\u00f3w wyst\u0119\u00adpuje raczej nieregularnie.<\/span><\/p>\n<p>W przy\u00adpadku muta\u00adcji, kt\u00f3re wyst\u0119\u00adpuj\u0105 regu\u00adlar\u00adnie, metoda ta mo\u017ce pos\u0142u\u00ad\u017cy\u0107 do okre\u00ad\u015ble\u00adnia, wyko\u00adrzy\u00adstu\u00adj\u0105c zmiany w bia\u0142\u00adkach marke\u00adro\u00adwych, np. poja\u00adwie\u00adnia si\u0119 wsp\u00f3\u0142\u00adcze\u00adsnego cz\u0142o\u00adwieka, czyli jego oddzie\u00adle\u00adnia od przod\u00adk\u00f3w, oddzie\u00adle\u00adnia cz\u0142o\u00adwieka od ma\u0142p cz\u0142e\u00adko\u00adkszta\u0142t\u00adnych, a nawet czas tzw. promie\u00adnio\u00adwa\u00adnia kambryj\u00adskiego, w czasie kt\u00f3rego w bardzo kr\u00f3t\u00adkim czasie rozwi\u00adn\u0119\u0142y si\u0119 podsta\u00adwowe plany cia\u0142a prawie wszyst\u00adkich dzi\u015b jesz\u00adcze istnie\u00adj\u0105\u00adcych typ\u00f3w zwierz\u0105t.<\/p>\n<p>Jak ju\u017c wspo\u00admniano, warun\u00adkiem tego jest w miar\u0119 sta\u0142y wsp\u00f3\u0142\u00adczyn\u00adnik muta\u00adcji mate\u00adria\u0142u gene\u00adtycz\u00adnego. Aby to usta\u00adli\u0107, tj. \u201eskali\u00adbro\u00adwa\u0107\u201d zegar, konieczne s\u0105 inne metody dato\u00adwa\u00adnia, takie jak dato\u00adwa\u00adnie radio\u00adme\u00adtryczne lub stra\u00adty\u00adgra\u00adficzne najwcze\u00ad\u015bniej\u00adszych skamie\u00adnia\u00ad\u0142o\u00ad\u015bci gatun\u00adk\u00f3w lub szcze\u00adp\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 por\u00f3wnywane.<\/p>\n<p>Jak wyka\u00adza\u0142y poprzed\u00adnie bada\u00adnia, cz\u0119sto\u015b\u0107 muta\u00adcji niestety nie zawsze jest sta\u0142a. Kolejna trud\u00adno\u015b\u0107 wynika z faktu, \u017ce muta\u00adcje w geno\u00admie nie wsz\u0119\u00addzie s\u0105 jedna\u00adkowo cz\u0119ste i praw\u00addo\u00adpo\u00addobne. Dlatego \u201esta\u0142y wska\u017a\u00adnik muta\u00adcji\u201d zawsze doty\u00adczy tylko okre\u00ad\u015blo\u00adnego regionu genomu. Jednak gdy ju\u017c to zosta\u00adnie usta\u00adlone, moment, w kt\u00f3rym dwa gatunki oddzie\u00adli\u0142y si\u0119 od ich ostat\u00adniego wsp\u00f3l\u00adnego przodka, mo\u017cna okre\u00ad\u015bli\u0107 stosun\u00adkowo dok\u0142adnie.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wne problemy przy obli\u00adcza\u00adniu czasu za pomoc\u0105 zegara mole\u00adku\u00adlar\u00adnego doty\u00adcz\u0105 zatem tego, czy i jak sta\u0142y jest wska\u017a\u00adnik wykry\u00adtych muta\u00adcji oraz czy ten wska\u017a\u00adnik muta\u00adcji zmie\u00adni\u0142 si\u0119 znacz\u0105co na prze\u00adstrzeni milio\u00adn\u00f3w&nbsp;lat.<\/p>\n<\/details>\n<details>\n<summary><span class=\"\u00dc2\">Mo\u017cliwe zasto\u00adso\u00adwa\u00adnia zegara molekularnego<\/span><\/summary>\n<p>Metoda zegara mole\u00adku\u00adlar\u00adnego jest szcze\u00adg\u00f3l\u00adnie przy\u00addatna w przy\u00adpadku bakte\u00adrii lub wiru\u00ads\u00f3w, kt\u00f3rych genom sk\u0142ada si\u0119 z linio\u00adwej nici <span class=\"caps\">DNA<\/span> i kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142\u00adczyn\u00adnik muta\u00adcji jest mniej wi\u0119cej taki sam w ca\u0142ym geno\u00admie. <span class=\"vertieft\">Ale nawet je\u015bli tak nie jest, zwi\u0105zki mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi szcze\u00adpami bakte\u00adrii lub wiru\u00ads\u00f3w mo\u017cna opisa\u0107 za pomoc\u0105 obli\u00adcze\u00adnia praw\u00addo\u00adpo\u00addo\u00adbie\u0144stw warun\u00adko\u00adwych (twier\u00addze\u00adnie Bayesa).<\/span><\/p>\n<p>Stoso\u00adwa\u00adnie zegara mole\u00adku\u00adlar\u00adnego jest bardziej skom\u00adpli\u00adko\u00adwane w bardziej rozwi\u00adni\u0119\u00adtych orga\u00adni\u00adzmach z geno\u00admem podzie\u00adlo\u00adnym na chro\u00admo\u00adsomy. [<span class=\"caps\">KHB<\/span>]<\/p>\n<\/details>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zegar mole\u00adku\u00adlarny to metoda wyko\u00adrzy\u00adstu\u00adj\u0105ca liczb\u0119 muta\u00adcji w geno\u00admie dw\u00f3ch blisko spokrew\u00adnio\u00adnych gatun\u00adk\u00f3w, aby okre\u00ad\u015bli\u0107 czas, w kt\u00f3rym te dwa gatunki oddzie\u00adli\u0142y si\u0119 od siebie w drze\u00adwie gene\u00adalo\u00adgicz\u00adnym. Podsta\u00adwo\u00adwym warun\u00adkiem tej koncep\u00adcji jest za\u0142o\u00ad\u017ce\u00adnie, \u017ce \u017cycie na ziemi jest mono\u00adfi\u00adle\u00adtyczne, tj. \u017ce ca\u0142e \u017cycie na ziemi pocho\u00addzi od tej samej pier\u00adwot\u00adnej \u017cywej istoty. Ozna\u00adcza to, \u017ce dla dowol\u00adnych dw\u00f3ch \u017cywych istot zawsze istnieje wsp\u00f3lny przo\u00addek, z kt\u00f3rego te \u017cywe istoty\u2026<\/p>\n<p class=\"continue-reading-button\"> <a class=\"continue-reading-link\" href=\"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/molekulare-uhr\/\">\u2026mehr dazu<i class=\"crycon-right-dir\"><\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"no","wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1241","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-exkurse"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"pl","enabled_languages":["de","fr","gb","pl"],"languages":{"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"gb":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"modified_by":"Marianne Mauch","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1241"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1241\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evolutionsweg.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}